Asset Backed Security – Abs / Chứng Khoán Bảo Đảm Bằng Tài Sản

Asset Backed Security – Abs / Chứng Khoán Bảo Đảm Bằng Tài Sản

Định nghĩa

Chứng khoán bảo đảm bằng tài sản là một loại trái phiếu được phát hành trên cơ sở có sự đảm bảo bằng một tài sản hoặc một dòng tiền nào đó từ một nhóm tài sản gốc của người phát hành.

Cấu trúc của chứng khoán bảo đảm bằng tài sản gần như giống hệt chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp. Điểm khác biệt cơ bản giữa hai loại này là ở tài sản đảm bảo, với chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp là bất động sản, còn với chứng khoán bảo đảm bằng tài sản là các dòng tiền hay nói cách khác là các khoản mà doanh nghiệp có quyền hưởng trong tương lai như tiền trả góp mua ô tô, mua nhà; tiền lãi từ tài khoản thẻ tín dụng… Cũng vì sự khác nhau ở tài sản đảm bảo này mà chứng khoán bảo đảm bằng tài sản cũng có những đặc trưng riêng.

Để phát hành chứng khoán bảo đảm bằng tài sản, công ty phát hành sẽ thành lập ra một “đơn vị đặc nhiệm”, sau đó bán các tài sản cơ sở cho đơn vị này. Nói chung thì công ty có tài sản ấy là công ty phát hành, song về mặt pháp lý mà nói, chính “đơn vị đặc nhiệm” mới là người phát hành và chịu trách nhiệm pháp lý trước những người mua chứng khoán của nó.

Chứng khoán bảo đảm bằng tài sản không có được sự đảm bảo chắc chắn như chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp, vì không gì bằng việc nắm chắc tài sản thế chấp trong tay. Tuy nhiên, để bảo vệ nhà đầu tư trước nguy cơ phá sản của công ty phát hành (công ty “mẹ” chứ không phải “đơn vị đặc nhiệm”), pháp luật các nước đã đưa ra 3 qui định an toàn về mặt pháp lý:

  1. Việc chuyển giao tài sản từ công ty “mẹ” sang “đơn vị đặc nhiệm” là miễn truy đòi, tức là mua đứt bán đoạn.
  2. Quyền lợi tuyệt đối của nhà đầu tư đối với các tài sản cơ sở
  3. Tài sản của “đơn vị đặc nhiệm” không bị hợp nhất với tài sản của công ty “mẹ” trong trường hợp công ty “mẹ” phá sản.

Tài sản cơ sở để phát hành loại chứng khoán này là các nhóm tài sản nhìn chung có tính chất thanh khoản tương đối kém, vì phải một thời gian khá dài nữa họ mới thu được chúng. Một công ty bán ô tô trả góp cho khách hàng có thể phải đợi 5, 6 năm sau mới thu được tiền, trong khi lại rất khan tiền mặt. Công ty này có thể nhóm các tài sản có tính thanh khoản thấp kiểu như vậy lại với nhau, làm tài sản cơ sở để phát hành trái phiếu, huy động vốn phục vụ hoạt động kinh doanh hiện tại. Ngoài ra, chính việc phát hành dưới dạng chứng khoán, hay “chứng khoán hoá” các khoản vay này mà công ty phát hành làm cho nhiều nhà đầu tư có khả năng tiếp cận với chúng.